Ca Dao Phú Yên bổ Túc

Ca Dao Phú Yên bổ Túc
Ăn cơm tao, mày khổng biết lo,
Chẳng thà tao cho chó ăn no giữ nhà.
Ăn nên đọi nói nên lời
Anh Ngữ: Dot your i’s and cross your t’s
Đi chợ phải thói ăn hàng,
Mua ba đồng mắm, chợ tan mới về.Đi chợ quen thói ăn hàng,
Không bánh thì trái, không đàng thì khoai.

Bọn chận bò ở tận Gò Môn,
Tai nghe hò lớ tới chôn cái đầu đày.

Ăn uống khoan thai là người thanh cao
Ăn uống nhồm nhoàn là người thô tục








Ăn uống nhồm nhoàm là phàm phu tục tử

Đũa con, đũa bếp có đôi,
Còn một cái vá mồ côi một mình.

Đưa dâu bằng sõng, bằng ghe,
Chớ đưa bằng bè ướt áo bà mai…Đất Cù Du là nơi chiếu tốt
Lãnh nào đẹp bằng lãnh Ngân Sơn
Em đừng so sánh thiệt hơn,
Tình anh đây ví thử keo sơn nào bằng. Cù Du và Ngân Sơn ? Những địa danh thuộc huyệnTuy An, Phú Yên. Đất Hòa Đa đen mà sinh bông trắng,
GáiTuy Hòa dang nắng cũng xinh.

Đầu con, đầu vợ,
Đứa lớn, đứa bé, đứa bế, đứa nằm,
Đứa lên một, đứa lên ba, đứa lên năm, đứa lên bảy.
Tao biểu mày quảy, mày không quảy,
Mày để tao quảy về cái đất Phú Ơn, (Phú Yên).
Nặng nề gánh vác giang sơn,
Đầu con, đầu vợ, cái đất Phú Ơn ta lại về.
Nhìn trông đỉnh núi tứ bề .
Cành mai chớm nở, ta về xứ ta!
* Hoặc: Đây con, đây vợ, Đặt địa bàn kim chạy tứ dăng
Em thương anh từ thuở còn trăng,
Bây giờ trăng lặn, trăng trằm còn sao…

Đặt ra biết cắt biết may,
Cắt ra cái áo có tay, có hò…

Đề Gi có núi Lạng Sơn
Có đầm Đạm Thủy nước dờn dợn xanh
Có thơ có rượu có tình
Có trăng có gió, có mình có ta
Đề Gi : Các Địa danh thuộc tỉnh Phú Yên Để anh nhẹ bước dời chân,
Đừng bày níu nẵn giữa sân nẫu cười.
* Nẫu: Người ta, Bọn họ Đỗi đường ở dưới lên đây,
Tôi không biết thứ, chị em bày tôi kêu!

Đỗi đàng lại gặp môn tiên,
Mấy đồng một khúm, ăn thêm no lòng…
* Môn tiên = Khoai sọ; Khúm: Đống nhỏ Đời xưa cho chí đời nay,
Những người nhướng mắt thì hay ngó trời

Đờn đứt dây tội lắm quớ trời,
Đói cơm ai đỡ, lỡ lời ai binh?

Đừng nghe lời thá đãi đưa,
Làm tuồng sớ lỡ, đổ thừa mẹ cha!

Đà bà cổ thấp ngang vai
Thương chồng thì ít, yêu trai lại nhiều

Phú YênĐãi người dùm đám mấy heo,
Đưa anh lên huyệt, có nghèo em cũng ưng…

Đàn bà chơi với đàn bà
Một đồng tiền giáng đục ra chuông kềnh

Đàn bà chưa nói đã cười
Lương duyên vất vả, cuộc đời truân chuyên

Đàn bà chân thẳng ống đồng
Khó con mà lại sát chồng, nguy nan

Đàn bà có mắt màu nâu
Tính cương nói thẳng chẳng cầu lụy ai

Đàn bà không biết nuôi heo là đàn bà nhác
Đàn ông không biết buộc lạt là đàn ông hư

Đàn bà không có âm mao
Chẳng tốn danh thể, cũng hao của tiền

Đàn bà lanh lãnh tiếng đồng
Một là sát chồng, hai là hại con

Đàn bà mặt mỏng, mồm cong
Điêu toa, mà lại còn không thiệt thà

Đàn bà tốt tóc thì sang
Đàn ông tốt tóc thì mang nặng đầu

Đàn bà tóc tốt thì sang
Đà ông tóc tốt chỉ mang nặng đầu

Đàn bà tuổi mẹo là sang
Tuổi hợi càng sướng, mùi càng thảnh thơiĐàn bà vú lép, to hông
Đít teo bụng ỏng, cho không chẳng cầu

Đàn bà xương má nổi cao
Buồn chồng, phòng vắng biết bao nhiêu lần

Đàn bà yếu chân mềm tay
Làm ăn chẳng được lại hay nỏ mồm

Đàn ông gối dụm, chân chàn
Chẳng cô gái đẹp cũng nàng nết na

Đàn ông gân trán nổi cao
Tánh tình nóng nảy, dạt dào ái ân

Đàn ông ít tóc: an nhàn
Đàn bà ít tóc: dở dang duyên tình

Đàn ông mà kém bộ râu
Văn chương cũng dở, công hầu đừng mongĐàn ông miệng rộng thì sang
Đàn bà miệng rộng tan hoang cửa nhà
* Hoặc: Đàn ông quan tắt thì sang

Đàn ông rộng miệng thì tài
Đàn bà rộng miệng, điếc tai xóm giềng

Người khôn con mắt dịu hiền
Người dại con mắt láo liên nhìn trời!

Đàn ông râu quặp vô cằm
Tham ăn với vợ, lằm bằm với con

Đàn ông trán dựng có tài
Đàn bà trán dựng lâu đài soi gương

Đàn ông tuổi tý thì tài,
Đàn bà tuổi tý thì hai đời chồng.

Đêm nằm nghĩ mẹ già nua,
Cơm ăn ba hột, lui cui tối ngày.

Dốc nào ngược bằng dốc Xuân Đài
Đèo cao, dốc ngược đườ,ng dài
Anh còn qua được huống chi vài lạch sông

Đi đứng hổng mạnh, ăn nhanh
Cuộc đời lên thác xuống gềnh nhiều phenĐi đứng khoan thai, chẳng ai sánh bằng

Đi đâu cà niểng đi hoài,
Cử nhơn chẳng đậu, tú tài cũng không.

Đói rụng râu rầu rụng tóc
* Anh Ngữ: Care kill the cat
Đôi ta không mốt thì mai
Không mau thì chậm cũng có ngày gặp nhauĐôi ta mới ngộ tình thương
Dù ai đem nhiễu đổi lương cũng đừng…

Đôi ta như cá mành sơn,
Nằm trên bọt nước chờ cơn mưa rào.

Đòn gánh gãy hai, ta còn tháp
Con gái lỡ thì như oáp đu cây.
* Oáp: Động vật thuộc họ ếch nhái, thường bám trên cây (Chàng hiu)
Đòn gánh khum chuốt cạnh chuồn chuồn,
Một trăm sợi chỉ cũng luồn lỗ kim.Đông về neo gạnh thuyền treo,
Không đi biển được, gác chèo thúng chai.
Ổ qua xanh, ổ qua trắng,
Ổ qua mắc nắng, ổ qua đèo.
*Qua = Khổ qua Ở đời có bốn cái ngu
Ở đời có bốn cái ngu
Làm mai, lảnh nợ, gác cu, cầm chầu (*)
* Làm mai hay bị oán, Gác cu :Canh bắt chim cu gáy
Ở trong tức nước nhảy ngoi
Ở ngoài ếch ngỡ là vui tìm vàoA Man núi ngất tầng cao
Ngó về chợ Giã nao nao cam tràng
Núi ngăn sao thấy được nàng
Nhớ ai mặt võ mày vàng nhớ ai
* Núi A Man thuộc xã An Thạch, Phú Yên. Đây là ngn núi cao nằm riêng rẽ bên bờ sông Cái, núi có nhiều khe dộ, nơi có chùa cổ Châu Lâm tự
Ai ơi liệu sức mà bê,
Chớ đừng cố mạng là đồ cả mô.Ai ơi về với Sông Hinh,
Đất màu lắm cá, lình xình làm chi?

Phú Yên
Ai ơi, đã quyết thì hành,
Đã đan thì lận tròn vành mới thôi.

Ai ơi, liệu sức mà bê
Chớ đừng cố mạng là đồ cả mô.

Ai cho mới chuộng, cũ dông,
Mà mới anh chuộng, cũ anh mong phỉnh phờ?

Ai làm điểu nọ xa mai,
Chàng xa thiếp cách lâm hồi ai cũng buồn.

Ai làm đó thảm đây sầu
Lao lư trong dạ như dầu ép non.

Ai làm lá rụng cành rơi,
Dĩa nghiêng, cá đổ rã rời đôi ta?

Ai làm loan phụng rẽ bầy,
Cho em đau khổ làm vầy trời ơi!

Ai làm mối nhợ xe lơi,
Hồng nam nhạn bắc, khổ hai nơi khó tìm.

Ai làm nên đó xa đây

Nên con chèo bẻo xa cây măng vòi.

Ai làm nên nỗi chồng chê
Làm gạo quên sảy, quên giê, quên sàng.
Bởi anh lấp ló ngoài đàng,
Nên em quên sảy, quên sàng, quên giê.

Phú YênAi làm thiếp rã chàng rời
Em nắm dây tơ tạo, quớ ông trời em than!

Ai về Bình Định mà coi,
Con gái Bình Định múa roi đi quyền.Ai về Bình Định thăm cha
Phú yên thăm mẹ, KhánhHòa thăm em.
* Có Bản khác: Anh về Bình Định thăm cha,
Ai về Bình định mà coi
Con gái Bình Định múa roi đi quyền.
* Hoặc: Con gái Bình Ðịnh cầm roi dạy chồng
An Dương Vương mất cái nỏ thần
Cũng vì con gái phản bầm Mỵ Châu.An Dân, Xuân Thọ chia hai
Chỉ vì cái đỉnh Xuân Đài làm ranh
* Đèo Xuân Đài: Hay Đèo Gành Đỏ là ranh giới thiên nhiên của Xã An Dân, huyện Tuy An và Xuân Thọ Sông Cầu
Áng mây che ngọn Núi Sầm
Rủ nhau ta đến tìm trầm Phú Yên.
Núi cao còn có kiền kiền,
Giáng hương, gõ, trắc, khắp miền tiếng vang.Anh đưa hộp kiếng,
Em bỏ chữ tang tình,
Nay mai về trển mở ra nhìn thấy em.

Anh đừng có nói bá nhăng,
Em chưa gá nghĩa kim bằng nơi đâu.

Anh đừng ham nón thiếc quai thao,
Đừng ham áo tốt mà mau phụ phàng.
Áo đen em tra bộ nút vàng
Sao anh không nghĩ phận chàng ngày xưa
Hồi nào đi sớm về trưa
Hồi lạnh hồi lẽo em đưa miếng trầu
Bây giờ anh lại tham giàu
Ham nơi chín chục dãy ruộng
Ham bầu mười dây
Anh buồn có chốn giải khuây
Em buồn thất thể như giây buộc mình
* Bản Phú Yên chỉ có hai câu đầu Anh đừng lên xuống đêm hôm,

Tiếng thá gian đàm tiếu nam nồm cực em.
* Hoặc: Thế gian đàm tiếu nam nồm cực em.
Anh đã cho em lắm nỗi tư lương,
Đêm nằm dật dựa ngậm sương kêu trời…
* Dị bản: Anh để em lắm nỗi tư lương, Đêm em nằm dật dựa ngậm sương kêu trời; (Dật dựa = Vật vờ) Phú Yên
Anh đi lưới quát, lưới mành
Lăng tiu bạc má để dành cho em.Anh đi lên xuống được gì đâu na?
Thôi thôi đừng nói nữa nà,
Được hay hổng được, chứng cớ mà còn đây.
Ánh bước chân lên Đèo Cả
Anh trông sang Vạn Giã,
Anh ngó lại Tu Bông,
Biết rằng cha mẹ đành không,
Anh chờ em đợi, uổng công hai đàng…
* Đèo Cả : Đèo dài 18KM, ranh giới tự nhiên giữa Phú Yên, Khánh Hòa
Anh bây giờ như con cuốc (nó) kêu tu hoa,
Nó lẻ đâu (đôi) nó lẻ bạn, ối chu cha là buồn!
* Mược: * Mược: Mặc kệ, không đếm xỉa tới Phú Yên
Anh cầm sào cho giỏi,
Anh bỏ ống dọi cho thông,
Chàng ơi, thuyền lướt giữa dòng,
Tố dông ai mược tố, đững có dông bỏ nàng.
* Đững: Đừng có như vậy Anh chê em xấu
Em lấy thấu chồng quan
Mai sau trát chạy về làng
Bắt anh gánh gạch lót đàng em đi…Anh chèo thuyền ra biển,
Anh câu con cá diễn ba gang,
Đem lên Hòn Gió thăm nàng (l)
Bệnh tình mau mạnh, kết đàng nghĩa nhân.
* Địa danh thuộc tỉnh Phú Yên.
Anh cho em một cặp áo dà,
Một cặp quần thay ống, hai giạ mà lang khô…Anh có thương thì thương cho chắc
Có dục dặc thì dục dặc cho luôn.

Anh có vợ chưa, phải thưa cho thiệt
Chớ em đây ở xa lầm lỡ tội nghiệp lắm nà.

Anh có vợ rồi, như mã có cương
Ngõ anh – anh đứng, đàng trường em đi.

Anh dìa em ở lại quạnh hiu,
Dặn lòng ai dỗ đừng xiêu,
Không mai thì mốt xế chiều có anh.

Anh dìa mua gỗ Hoà Đa
Cất nhà xiên trính, tháng ba em dìa.

Anh dìa thắt rế kim cang,
Bán đôi đũa bếp cưới nàng còn dư.

Anh hỏi em cột phướn ai trồng
Đá Bia ai dựng, Gành Rồng ai xây
– Cột phướn ông Tề Thiên trồng
Đá Bia trời dựng, Gành Rồng trời xây
* Núi Đá Bia: Núi Mẹ Bồng Con hay núi Vọng Phu, Trên đỉnh cao ở Đèo Cả; Gành Rồng một địa danh ở Tuy An, Phú Yên. Cột phướn: Cây nêu

Anh không nhớ khi têm trầu bằng cái lông nhím
Anh không nhớ khi ngồi bụi chim chim
Thò tay gút lá lại thêm khóc thầmAnh mà cha mẹ chẳng ưa
Thử cau cau bộng, thử dừa dừa non.
* Hoặc: Anh yêu cha mẹ chẳng ưa
Anh nghèo, chớ dòng họ anh đông
Mỗi người một đồng cũng cưới được em.
– Tưởng rằng tiền túi anh quăng ra,
Ai dè tiền góp, quá cha ăn mày.Anh nói mần sao cho vạc lẽ ra
Để em về đi chợ cho cha mẹ già nghỉ ngơi.

Anh ra dìa (về) em khổng dám cầm,
Hai tay áo chít ướt đầm như mưa.

Anh ra dìa không có gì đưa,
Giở trong bâu áo thấy thơ em đề.

Anh sầu làm chi lắm bệnh mần vầy
Để em đi tìm thầy hốt thuốc cho anh.

Anh về ở ngoải chi lâu,
Chiều chiều em đứng hàng dâu ngó chừng.
Hai hàng nước mắt rưng rưng
Chàng xa thiếp cách, dậm chưn kêu trời
Vắn hơi kêu khổng tới trời
Nghĩa ra đằng nghĩa, duyên rời đằng duyên
* Bản Phú Yên chỉ có 2 câu đầu; Ngoải = Ngoài đó Khánh Hòa
Anh về làm rể dưới Đăng
Bỏ em kéo vải sáng trăng một mìnhAnh về trồng chuối bực bầu
Trái ăn, lá rọc, bỏ tàu bơ vơ.

Anh với em như cá trong đìa
Nhứt sanh, nhì tử, đừng lìa mới khôn.

Anh xa em tiếc hủy tiếc hoài,
Tiếc trong nhan sắc, tiếc ngoài khuê môn.

Anh xa em, xa phức cho rồi
Tỷ như món nợ trả rồi nhẹ lo!

Áo rách còn bốn chéo đinh,
Sao anh không nghĩ chút tình em may?Bước chân lên Đèo Cả
Thấy mả ông Cao Biền
Có đôi chim hạc đang chuyền nhành mai
* Đèo Cả: Chia ranh phận Tuy Hòa và Khánh Hòa, dài 18KMKM; Theo truyền thuyết Cao Biền khi đi phá long mạch nớc Nam, đánh với thần Đá Bia và chết tại đây. Cao Biền có mộ giả nhiều nơi trong nước Nam. Mộ thật ở bên Tàu
Bước chân lên đèo Cả
Trông sang Vạn Giả
Ngó xuống Tu Bông
Biết rằng cha mẹ đành không
Anh chờ, em đợi uổng công hai đàng
* Đèo Cả: Chia ranh phận Tuy Hòa và Khánh Hòa, Phía Bắc của thắng cảnh Đại Lãnh, Khánh Hòa Phú Yên
Bước chân thình thịch, cúi đầu
Bôn ba đây đó, dãi dầu nắng mưaBướm ong chật rật chàng ràng,
Bông nào tươi nó đậu, bông nào tàn nó dông.

Bạn cũ ơi hiệp lại như xưa
Biết ông trời ổng nắng, ổng mưa bữa nào

Bạn chê ta không xứng làm thơ,
Bạn về xứ nẫu ngẩn ngơ nẫu cười.
* Nẫu: Người ta, Bọn họ
Bạn phỉnh ta ngặt đà quá ngặt,
Đêm thảm ngày sầu nước mắt nhỏ sa.Bầu non ong đút nó eo
Tuổi tui còn nhỏ, mỡ mèo gì đâu!
* Đút = Đốt
Bắp ra mấy lóng, bắp đóng răng chàn
Em hỏi anh mấy tuổi mà chàng ràng mấy nơi?Bẻ bông mà cắm lục bình )
Nẫu có xa mược nẫu, đôi đứa mình không xa.
* Nẫu: Người ta, Bọn họ; * Mược: * Mược: Mặc kệ, không đếm xỉa tới
Bẻ bông mà cắm lục bình,
Mùi thơm ai hửi, bắt mình chịu oan.Bệnh nặng chớ chạy lung tung
Đói bụng chớ vội ăn vung ăn vài (hihihi)

Bỏ trốn ống chỉ Đồng Nai
Nợ đòi không được, họ chửi dài họ nghe.

Bốn phía thềm anh xây đá ong,
Nền nhà dện sỏi thì xong đàng hoàng…

Bổn phận em nghèo than trước anh hay,
Anh nghe em đã tỏ bày,
Lâm vô chồng vợ đững có day giàu nghèo.

Bụng bí rợ ở đợ mà ănBữa nay đà treo yết bảng đề,
Ai học hay đậu Trạng, ai rớt về học thêm.

Bà con cô bác sum vầy,
Còn một lễ cưới, anh bầy hầy làm chi ?

Ba giận thì má dẫy na,
Miệng cười giả lả thôi mà mình ơi.

Ba năm nằm mả tư lư
Em mảng lo tuần tự, gia nghiệp hư đó chàng!Ba năm tang chế chịu chung,
Mũ rơm anh đội, áo mùng em mang.

Bài tứ sắc tím, đỏ, ngại vàng,
Cái khăn bố nhiễu bịt ngang trên đầu.

Bàn tay đỏ ửng như son
Không người danh tướng cũng con học hành

Bàn tay gà bới thì khó
Bàn tay chó bới thì giàu
* Tay gà bới: năm ngón xòe ra, bàn tay chó bới: năm ngón chụm lại

Bàn tay ngang lại lắm lông
Là người nhục dục ắt không phải vừaBánh bò trục lúc không tai
Bánh in rời rạc, dện hoài không in.
* Trục lúc = Tròn quay . Dện = Nện
Bao giờ em đặng lời nguyền,
Bỏ công em bổ thuốc mấy quan tiền thuở xưa.Bây giờ đặng chữ cầu hôn,
Ơn cha chưa trả sao anh nôn kết nguyền.

Bây giờ anh đặng vinh quy,
Anh ham nơi quờn quới, sá gì thân tôi.

Bây giờ hỏi thiệt anh đây,
Tại cha, tại mẹ hay rày tại anh?Cầm chài mà hihihi xuống sông,
Cái mũ thì mất, cái cong thì còn.

Cực chi da diết diết da
Áo em hai vạt trải ra anh nằm.

Cái sọ trọc như không có tóc
Kém công danh lao lực về sau

Cái trã trong bếp ném phăng
Cái chén trong sóng cũng văng ra ngoài

Biết làm sao biến đặng cây kim,
Ở trong bâu áo mà tìm lòng son?

Bong bóng bay như nhựa dầu lai,
Nói chơi đôi chuyện, nhà ai nấy dìa.

Bông tai xi bạc xi đồng
Mua đeo cho khéo cho chồng nó mê.

Buồn hư rồi lại buồn hao
Liều mình tự ải ra nhào biển Đông.

Buồn như chàng còn chốn giải khuây,
Buồn như em thắt thể xe dây buộc mình.

Buông câu thả nhợ cho dài,
Họa may con cá lạc loài cắn câu.


Bạn đang xem bài viết Ca Dao Phú Yên bổ Túc tại chuyên mục [ Danh ngôn ] trên website Vhnshop.com. Hãy chia sẻ nếu bài viết này hữu ích cho mọi người.